आंब्याच्या फळावर प्रामुख्याने ‘उन्हाचा चटका’ (Sunscald / Sunburn) बसल्याचे स्पष्टपणे दिसत आहे.
- सध्या मे महिन्यातील तीव्र उष्णता आणि वाढलेले तापमान यामुळे फळाच्या ज्या भागावर थेट कडक ऊन पडते, तिथल्या पेशी मृत होतात. त्यामुळे तो भाग पांढरट/तपकिरी होतो, त्याला सुरकुत्या पडतात आणि कालांतराने तो भाग असा तडकतो (Cracking). या तडकलेल्या भागातून करपा (Anthracnose) सारख्या बुरशीचा किंवा इतर जिवाणूंचा दुय्यम प्रादुर्भाव (Secondary infection) होतो.
या समस्येच्या व्यवस्थापनासाठी खालील उपाययोजना कराव्यात:
उन्हाचा चटका आणि फळ तडकणे - व्यवस्थापन (Management)
-
१. पाण्याचे नियोजन (Irrigation Management):
-
तापमान खूप जास्त असल्याने झाडांना पाण्याचा ताण पडू देऊ नका.
-
जमिनीच्या मगदुराप्रमाणे बागेला नियमित आणि पुरेसे पाणी द्या. शक्य असल्यास ठिबक सिंचनाचा (Drip Irrigation) वापर करा, जेणेकरून जमिनीत सतत योग्य ओलावा टिकून राहील.
-
२. फळांचे संरक्षण (Fruit Bagging):
-
जी फळे थेट उन्हाच्या संपर्कात आहेत, त्यांना वर्तमानपत्राच्या कागदाने किंवा फळांसाठी मिळणाऱ्या विशेष पिशव्यांनी (Fruit Bags) झाकावे. यामुळे उन्हापासून थेट संरक्षण मिळते आणि फळांची गुणवत्ताही चांगली राहते.
-
३. केओलिनची फवारणी (Kaolin Spray):
-
संपूर्ण बागेत उन्हाचा चटका कमी करण्यासाठी केओलिन (Kaolin Clay) ५% (५० ग्रॅम प्रति १० लिटर पाणी) या प्रमाणात फवारणी करू शकता. यामुळे पानांवर आणि फळांवर एक पांढरा थर तयार होतो जो उन्हाची किरणे परावर्तित (Reflect) करतो आणि तापमान नियंत्रित ठेवतो.
-
४. बुरशीनाशकाचा वापर (Fungicide Application):
-
- फळे तडकलेल्या भागातून बुरशीचा (उदा. करपा) संसर्ग होऊन फळे सडू नयेत यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून बुरशीनाशकाची फवारणी करणे गरजेचे आहे.
-
- याकरिता कॉपर ऑक्सिक्लोराईड ५०% डब्ल्यूपी (Copper Oxychloride) २५ ते ३० ग्रॅम किंवा कार्बेन्डाझिम १२% + मॅनकोझेब ६३% (साफ / Saaf) २० ग्रॅम प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.
-
- महत्त्वाची टीप: जी फळे आधीच खूप जास्त खराब झाली आहेत किंवा तडकून सडायला लागली आहेत, ती झाडावरून काढून बागेबाहेर नष्ट करा, जेणेकरून इतर निरोगी फळांना बुरशीची लागण होणार नाही.