In the telugu aag morta
आंब्याच्या पाण्याला फोड का येतात त्यावर उपाय योजना सुचवा
आंब्यावरील ‘गॉल मिज’ (Gall Midge - गाठी करणारी कीड किंवा चिलट) या किडीच्या अळ्या पानांच्या आत शिरून अन्नरस शोषतात, ज्यामुळे पानांवर छोट्या-छोट्या फुगीर गाठी (Galls) तयार होतात. यामुळे पानांची प्रकाशसंश्लेषण क्रिया मंदावते आणि झाडाच्या वाढीवर परिणाम होतो.
या किडीच्या संपूर्ण आणि प्रभावी नियंत्रणासाठी खालीलप्रमाणे एकात्मिक कीड व्यवस्थापन (Integrated Pest Management) पद्धतीचा अवलंब करणे फायद्याचे ठरते:
आंब्यावरील गॉल मिज (पानांवरील गाठी) कीड व्यवस्थापन
१. मशागतीचे उपाय (Cultural Control):
स्वच्छता: प्रादुर्भाव झालेली आणि झाडावरून खाली पडलेली पाने गोळा करून जाळून किंवा जमिनीत पुरून नष्ट करावीत. यामुळे किडीचा पुढील प्रसार थांबतो.
बागेची मशागत: उन्हाळ्याच्या दिवसांत झाडाच्या बुंध्याभोवती नांगरट किंवा खोदणी करावी. गॉल मिज किडीचे कोश मातीत सुप्तावस्थेत असतात, उन्हाच्या तीव्रतेमुळे आणि पक्ष्यांनी खाल्ल्यामुळे ते नष्ट होतात.
छाटणी: बागेत सूर्यप्रकाश आणि हवा खेळती राहील यासाठी झाडांची योग्य वेळी छाटणी करावी. दाट सावली असलेल्या ठिकाणी या किडीचा प्रादुर्भाव जास्त होतो.
२. जैविक नियंत्रण (Biological Control):
झाडांना नवीन पालवी फुटत असताना प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून ५% निंबोळी अर्क किंवा ॲझाडिरेक्टिन (Azadirachtin 10000 ppm) ३ मिली प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.
३. रासायनिक नियंत्रण (Chemical Control):
जेव्हा झाडांना नवीन पालवी फुटते (New flush), तेव्हा ही कीड अंडी घालण्यासाठी जास्त सक्रिय असते. त्यामुळे नवीन पालवीच्या अवस्थेत फवारणी करणे सर्वात महत्त्वाचे आहे.
बायफेंथरीन १०% ईसी (Bifenthrin 10% EC) 10 मिली प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करू शकता.
कीटकनाशकाची प्रतिकारशक्ती वाढू नये म्हणून तुम्ही खालीलपैकी इतर कीटकनाशकांचा आलटून-पालटून (१५ दिवसांच्या अंतराने) वापर करू शकता.
डायमेथोएट ३०% ईसी (Dimethoate 30 EC): १.५ ते २ मिली प्रति १ लिटर पाणी.
इमिडाक्लोप्रिड १७.८% एसएल (Imidacloprid 17.8 SL): ०.३ ते ०.५ मिली प्रति १ लिटर पाणी.
लॅम्बडा सायहॅलोथ्रीन ५% ईसी (Lambda-cyhalothrin 5% EC): ०.५ ते १ मिली प्रति १ लिटर पाणी.